Trong sản xuất công nghiệp, nhiều chi tiết có bề mặt cong, biên dạng phức tạp hoặc kích thước lớn rất khó kiểm tra bằng các dụng cụ đo truyền thống. Máy scan 3D được sử dụng để thu thập nhanh hình dạng thực tế của vật thể, tạo dữ liệu số phục vụ kiểm tra chất lượng, thiết kế ngược và xây dựng mô hình 3D.
Nhờ tốc độ quét nhanh và khả năng ghi nhận mật độ điểm lớn, thiết bị ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong cơ khí, ô tô, khuôn mẫu, hàng không, xây dựng và nghiên cứu sản phẩm.
Máy scan 3D là gì?
Máy scan 3D là thiết bị sử dụng tia laser, ánh sáng cấu trúc hoặc công nghệ quang học để ghi nhận hình dạng, kích thước và đặc điểm bề mặt của vật thể. Trong quá trình quét, máy thu thập hàng nghìn đến hàng triệu điểm tọa độ, tạo thành dữ liệu đám mây điểm.
Dữ liệu này sau đó được xử lý bằng phần mềm để tạo lưới tam giác hoặc mô hình 3D hoàn chỉnh. Người dùng có thể sử dụng mô hình để đo kích thước, so sánh với bản vẽ CAD, thiết kế lại sản phẩm hoặc lưu trữ dữ liệu số.
Khác với máy đo tọa độ tiếp xúc, máy scan 3D có thể thu thập toàn bộ bề mặt chi tiết trong thời gian ngắn mà không cần chạm trực tiếp vào sản phẩm.
Nguyên lý hoạt động của máy scan 3D
Máy scan 3D chiếu tia laser hoặc ánh sáng có cấu trúc lên bề mặt vật thể. Camera trên thiết bị ghi nhận sự biến đổi của tia sáng khi tiếp xúc với sản phẩm, sau đó phần mềm tính toán khoảng cách và tọa độ của từng điểm.
Khi người vận hành di chuyển máy quanh vật thể, hệ thống liên tục ghép nối các vùng dữ liệu để tạo thành mô hình ba chiều hoàn chỉnh.
Một số thiết bị sử dụng điểm đánh dấu để tăng khả năng định vị. Các dòng cao cấp hơn có thể sử dụng camera theo dõi hoặc công nghệ định vị quang học, phù hợp với chi tiết lớn và môi trường sản xuất.
Ứng dụng của máy scan 3D
Máy scan 3D được sử dụng phổ biến trong kiểm tra chất lượng sản phẩm. Dữ liệu quét có thể được so sánh trực tiếp với mô hình CAD để xác định độ lệch bề mặt, biến dạng, thiếu vật liệu hoặc sai lệch lắp ráp.
Trong thiết kế ngược, máy giúp số hóa sản phẩm mẫu khi doanh nghiệp không có bản vẽ kỹ thuật. Từ dữ liệu quét, kỹ sư có thể dựng lại mô hình CAD để sản xuất, cải tiến hoặc thay thế linh kiện.
Thiết bị còn được ứng dụng trong:
- Kiểm tra khuôn đúc và khuôn ép nhựa.
- Đo linh kiện ô tô, xe máy và hàng không.
- Số hóa tượng, hiện vật và sản phẩm nghệ thuật.
- Kiểm tra độ biến dạng sau gia công hoặc xử lý nhiệt.
- Thiết kế đồ gá và linh kiện thay thế.
- Kiểm tra kết cấu, đường ống hoặc chi tiết kích thước lớn.

